۱. مستند قانونی اصلی (ماده ۹۲ قانون کار)
مطابق ماده ۹۲ قانون کار جمهوری اسلامی ایران، کلیه کارگاه‌هایی که شاغلین در آن‌ها به اقتضای نوع کار در معرض بروز بیماری‌های ناشی از کار قرار دارند، مکلفند:
- برای تمامی شاغلین پرونده پزشکی تشکیل دهند.
- حداقل سالی یک‌بار، معاینات و آزمایش‌های لازم را توسط «مراکز بهداشتی درمانی ذی‌صلاح» انجام داده و نتایج را در پرونده مربوطه ضبط نمایند.
۲. ضوابط تخصصی و جمعیت کارگاه‌ها (وزارت بهداشت)
بر اساس دستورالعمل‌های اجرایی مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت:
- صنایع و کارگاه‌های بالای ۵۰ نفر: به دلیل اهمیت ریسک‌های شغلی و تعداد شاغلین، معاینات سلامت شغلی این مراکز صرفاً باید توسط «مراکز تخصصی طب کار» (مجهز به متخصص طب کار، کارشناس شنوایی‌سنجی، بینایی‌سنجی و تجهیزات استاندارد) انجام شود.
- اعزام تیم سیار (On-site): انجام معاینات در محل شرکت تنها در صورتی مجاز است که مرکز تخصصی، مجوز رسمی اعزام تیم را از معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی دریافت کرده باشد و کارفرما نیز شرایط و استانداردهای لازم برای محیط معاینه (اتاق‌های استاندارد) را فراهم نماید.
۳. اهمیت قانونی و مسئولیت کارفرما
انجام معاینات نزد مراکز تخصصی دارای پروانه معتبر، تنها راه قانونی برای احراز سلامت شاغلین و رفع مسئولیت حقوقی کارفرما در قبال ادعاهای آتی در خصوص بیماری‌های ناشی از کار (موضوع تبصره ۱ و ۲ ماده ۹۲ قانون کار) محسوب می‌شود. انجام معاینات توسط افراد فاقد صلاحیت یا خارج از قالب مراکز تخصصی، فاقد اعتبار قانونی بوده و در بازرسی‌های وزارت کار مورد تایید نمی‌باشد.